Nhìn vào cách các chuỗi khách sạn quốc tế đưa sustainability vào vận hành để rút ra bài học thực tế cho căn hộ dịch vụ quy mô vừa tại Việt Nam.
Có một giai đoạn, nhắc đến “phát triển bền vững” trong ngành lưu trú, người ta hình dung ngay tấm bảng nhỏ trong phòng tắm: “Hãy tái sử dụng khăn để bảo vệ môi trường”. Đó là cách làm bề mặt, chi phí thấp, hiệu quả truyền thông cao. Nhưng nhìn vào cách vận hành của các tập đoàn khách sạn quốc tế trong nhiều năm gần đây, sustainability đã đi xa hơn nhiều: nó trở thành một phần của tiêu chuẩn vận hành, điều kiện nhượng quyền, và thậm chí là yếu tố được nhà đầu tư, đối tác booking đưa vào tiêu chí lựa chọn.
Với người vận hành căn hộ dịch vụ hay chuỗi homestay quy mô vừa tại Việt Nam, câu hỏi không phải là “có nên làm sustainability không” mà là “làm ở mức nào thì vừa sức, vừa tạo giá trị thật, không sa vào phong trào”.
Nhiều tập đoàn khách sạn đa thương hiệu (mô hình quản lý nhiều dòng sản phẩm từ bình dân đến cao cấp, vận hành theo hợp đồng quản lý hoặc nhượng quyền) thường đưa yếu tố bền vững vào ba lớp: chính sách tập đoàn, tiêu chuẩn vận hành bắt buộc tại từng cơ sở, và chương trình tự nguyện mang tính thương hiệu.
Điểm chung dễ nhận thấy: các chuỗi lớn không làm sustainability như một dự án riêng lẻ, mà lồng vào SOP (quy trình vận hành chuẩn) sẵn có — nghĩa là chi phí tăng thêm được phân bổ dần qua vòng đời tài sản, không dồn vào một thời điểm.
| Cấp độ | Đặc điểm | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Cơ bản | Giảm nhựa dùng một lần, khuyến khích tái sử dụng khăn/ga, tối ưu chiếu sáng | Homestay, căn hộ dịch vụ đơn lẻ hoặc chuỗi nhỏ |
| Trung bình | Lắp cảm biến năng lượng, chọn nhà cung cấp có tiêu chí môi trường, đào tạo nhân sự | Chuỗi căn hộ dịch vụ quy mô vừa, 10-50 căn |
| Nâng cao | Theo đuổi chứng chỉ xanh, báo cáo ESG định kỳ, tích hợp vào tiêu chuẩn nhượng quyền | Tập đoàn khách sạn đa thương hiệu, chuỗi quy mô lớn |
Ở TP.HCM và Hà Nội, phần lớn căn hộ dịch vụ và homestay vận hành với biên lợi nhuận không quá dư dả, chủ đầu tư thường ưu tiên tối ưu công suất lấp đầy và chi phí vận hành ngắn hạn hơn là đầu tư dài hạn cho hạ tầng xanh. Đây là thực tế dễ hiểu, không phải sự thờ ơ. Nhưng vấn đề là nhiều hạng mục sustainability không đòi hỏi vốn lớn ngay từ đầu — chúng chỉ cần thay đổi thói quen vận hành và cách chọn nhà cung cấp.
Một sai lầm phổ biến là nghĩ sustainability đồng nghĩa với đầu tư thiết bị đắt tiền. Trong thực tế, phần lớn giá trị đến từ việc chuẩn hóa quy trình: tắt điện khu vực không sử dụng, kiểm soát định mức hóa chất giặt là, chọn đối tác giặt ủi có quy trình xử lý nước thải rõ ràng.
Không cần bắt chước toàn bộ mô hình của các tập đoàn lớn — điều đó vừa tốn kém vừa không phù hợp quy mô. Thay vào đó, có thể học cách họ tiếp cận vấn đề: đưa sustainability vào SOP thay vì làm chiến dịch, chọn 2-3 hạng mục có thể đo lường được (điện, nước, nhựa dùng một lần) và cải thiện dần theo từng quý.
Với các khoản đầu tư liên quan đến chứng chỉ môi trường, quy định xử lý chất thải hay ưu đãi thuế cho công trình xanh, đây là lĩnh vực có yếu tố pháp lý và tài chính riêng theo từng địa phương. Phần chia sẻ trên mang tính kinh nghiệm vận hành, không phải tư vấn pháp lý hay tài chính; chủ đầu tư nên làm việc trực tiếp với cơ quan quản lý và chuyên gia tư vấn cho trường hợp cụ thể của mình trước khi quyết định đầu tư.
Sustainability hiệu quả không phải là làm nhiều nhất, mà là làm nhất quán nhất — điều mà quy mô nhỏ hoàn toàn có thể làm tốt hơn cả chuỗi lớn.